Te Whakapī O Te Tā Hou: He Aha Te Mahi — wizard.tattoo

Ka āhua kino ake te nuinga o ngā tā hou i mua i tō rātou otinga. Ko te whakapī, te pukupuku māmā, te ngaehe e kore e taea te raku — he māori ēnei te tikanga. Ko te mahi i te waenga o te whakaora ko te wehe i ngā āhuatanga rerekē māori mai i te ruarua o ngā tohu e tika ana kia aro atu.

Ko ēhea ngā tohu waenga-whakaora he māori, ko ēhea he āwangawanga?

Ko te whakapī māmā, te tae pōuri, te ngaehe māmā, me ngā pukupuku iti papatahi he māori mō te waenga-whakaora. Ko te whero e horapa ana, te kiri mahana, te heke kōwhai, kākāriki rānei mātotoru, te pupuhi e nui haere ana i muri o te rā tuatoru, te kirika, ngā hia whero rānei e rere atu ana, me kite tohunga hauora, kaua he aronga pae kōrero.

Ka puta te whakaora i ngā wāhanga inaki, kaua i ngā hipanga tika. He whakahihi ngā rā tuatahi torutoru: ka mahana, ka ngenge, ka āhua pupuhi te tā nā te mea ka rite te āhua o te tinana ki te whara hou pērā i ētahi whara pāpaku kē. He māori te heke plasma mā, āhua-pōuri rānei i ngā haora 24 ki te 48 tuatahi — koinā te wairua e hangaia ai ngā pukupuku, ā, he māori tētahi papanga angiangi o tērā.

Mai i te rā tuatoru tata ki te rā tekau mā whā, ka tīmata te whakapī o te mata. Ka heke te kiri i pakaru kia whakatakotoria te wairākau, ā, ko te mea e taka ana he āhua-mataku te rite ki te tā nā te mea ka taka tahi ngā wairākau iti kua mau ki te papanga mate o waho. Kei reira tonu te tā o raro. Ka āhua kohukohu, pōuri rānei i tēnei wā — e kīia ana ko te "wāhanga matte" o ngā wāhanga whakaora tā — ā, ka koi haere i te pakeke o te epidermis hou i ngā wiki o muri mai.

He rerekē ngā tohu āwangawanga i te momo, kaua i te kaha. Ko te whero e horapa ana, kaua e memeha ana, te mahana e piki ana i muri o te rā tuatoru, te pupuhi e kino ake ana, te heke tae mātotoru, te haunga kino, te kirika, te makariri, ngā raina whero rānei e haere ana i te tā ki te manawa, he tohu pokenga. Ka whakaahua ngā tari hauora-iwi tae atu ki te American Academy of Dermatology i ēnei hei take ki te rapu tiaki hauora, kaua e tatari. Ko tētahi tā e mamae ake ana i te rā rima i te rā rua he kōrero kei reira. Pērā hoki tētahi e arai ana i te moe i te pō me te kaha rather than te mamae māmā.

Me pēhea te whakahaere haumaru o te whakapī me te pukupuku?

Waiho noa. Horoia mā te hopi kore-kakara me te wai mahana, pātia kia maroke, ka pani i te kano whakamākū kore-kakara, kore-kakara, e rua ki te toru ngā wā ia rā. Kaua e keri, e whakapī, e raku, e ruku, e haupūru, e heu. Ka kukume te keri i te wairākau me te pukupuku, e mahue ai ngā wāhi e hiahia whakatika ana.

Ko te ture pūngao-teitei i te tiaki waenga-whakaora ko te pupuri. Ka hiahia te kiri e heke ana kia heke i tana ake wā, ā, ko ia rau ka kukumea tōmua e koe he wāhi iti o te tā e haere tahi ana. Ko te keri te take auau rawa o te āhua kohukohu o tētahi tā kua oti i ngā wiki e ono o muri mai — ā, ko te whakatika te tikanga he hui whakatika ka taea te karo mā te noho me ō ringaringa.

Kia hōhonu kore te tikanga horoi. Wai rere mahana, he iti te hopi māmā kore-kakara, ngā matimati anake — kaua he tauera horoi, kaua he loofah, kaua he raku. Horoia kia ngaro katoa te hopi, kātahi ka pātia kia maroke ki tētahi tauera pepa mā, ka whakamarokehia ā-hau rānei. Ka pani te whakamākū hei kano angiangi: kia rawaka ki te pupuri i te ngāwari o te kiri, kaua kia maha rawa e noho mākū ai ki te mata, e whakangāwari ai i ngā pukupuku, e kukume ai i a rātou tōmua. Ka kapi te tiaki tā e taunakihia ana e te nuinga o ngā kaitā i tētahi tikanga papa.

Karohia ngā mea e roa ai, e kino ake ai rānei te whara. Ko te ruku — ngā kaukau, ngā kōputa, ngā kōputa wera, te moana — ka hoatu ki ngā kitakita he wā pānga roa ki te kiri pakaru. Ka whakamā te rā tika i te wairākau whakaora me te wera i te epidermis hou angiangi. Ko ngā kākahu tauwhi, te tauwhi whakapakari, te werawera e noho ana i raro i te kākahu, me ngā kararehe e moe ana ki te wāhi, ka whakauru katoa i te whakapōrearea hanga, te poke rānei. Ko te āhua hōhonu-kore o te whakaora te mea e puta ai te tā koi rawa.

Me pēhea te wehe i te ngaehe mai i te pokenga?

He pāpaku, he poto, he haere-me-te-hoki te ngaehe whakaora, ka memeha ina whakamātao, whakamākū rānei koe. Ka haere te ngaehe pokenga me ētahi atu tohu: whero e horapa ana, mahana, pupuhi, mamae e kaha ake ana, heke kāore e angiangi, mā rānei. He pai te ngaehe anake; ka piki te ngaehe me tētahi tohu tuarua.

Ka tihi te ngaehe i te wāhanga whakapī nā te mea ka pānui te pūnaha io i te hanga kiko hou hei mea hei raku. He tūturu te kare engari he āhuatanga mata: ka noho ki runga i te kiri, ka neke te wāhi, ā, ka urupare ki ngā kōpaki mātao, ki te kano whakamākū kore-kakara hou rānei. Ka tau te ngaehe i te nuinga o te wā mā te pēhi māmā o te kapu ringa mā ki te tā mō te toru-tekau hēkona, kaua e pakaru ai te kiri. He rongoā tūturu te papaki e mamae noa ana; whakamātao, whakamākū kē.

He tauira te pokenga, kaua he kare kotahi. Ka whakaahua ngā tuhinga haumanu, tae atu ki ngā tohutohu tiaki-whara whānui mai i te US Centers for Disease Control, i te pokenga hei kāhui: mamae e kaha ake ana i te wā e tika ana, mahana e piki ana, whero e horapa ana i ngā tapa o te tā, pupuhi e nui haere ana, heke e mātotoru ana, e huri tae ana rānei, te haunga, me ngā tohu ā-tinana pērā i te kirika, te ngenge rānei. Ko ētahi e rua o ēnā ngātahi he take ki te kite tohunga.

He rerekē anō ngā urupare mate-kano. Ka āhua ngaehe kaha rātou, ka āhua tūpā, ka herea i ētahi wā ki te tae wairākau kotahi (ko te whero te take o mua), ā, ka puta i ngā wiki, marama rānei i muri o te tino-oranga o te tā. Ko te ngaehe pūmau ki te tae kotahi e roa-rawa-i-muri-i-te-whakaora ana, he kōrero tohunga kiri, kaua he kōrero tiaki.

Āhea koe me kite tākuta mō tētahi tā whakaora?

Haere ināianei mō te kirika, te makariri, ngā hia whero e rere ana i te tā, te whero e horapa tere ana, te mamae kino, e kino ake ana rānei, te heke tae mātotoru rānei. Haere i roto i te rā mō te pupuhi e nui haere ana i muri o te rā tuatoru, te kirika māmā, te tipata i waho o te raina, ngā tohu rānei kāore e pai ake ana hei te wiki tuatahi.

He ongeonge ngā pokenga kiri mai i ngā tā engari kāore he ruarua, ā, ko te utu o te hopu wawe he rongoā paturopi ā-waha, ko te utu o te hopu tōmuri he hōhipera. Ko tērā kore-rite te take katoa mō te paerewa iti ki te karanga. He pai te tiaki tūmatatenga, te tākuta matua, te tohunga kiri rānei hei tūnga tuatahi; he puna mōhiohio pai te kaitā i mahi i te tā engari ehara ia i te tohunga hauora, ā, kāore e taea e ia te tuhi rongoā.

He nui te wā tūturu i konei. Ko te tikanga ka kati te āhua o te mata o tētahi tā i roto i te rua ki te toru wiki, engari ka haere tonu te whakahanga anō o ngā papanga hōhonu mō te whā ki te ono wiki, roa ake rānei — kua whakaahuatia i tā mātou tirohanga e hia te roa o te whakaora o te tā. He māori te maroke māmā, te whakapī haere-me-te-hoki, me te ngaehe i roto i tērā wā. Ko te mea kāore e māori ko te tā e kino ake ana, kaua e pai ake ana, i muri o te wiki tuatahi. Ko te ahunga te raraunga whaihua rawa: ko te tā e pai ake ana ia rā e whakaora ana; ko te tā e kino ake ana ia rā e tono āwhina ana.

Kawea mai he wā whakaahua waea ki te hui mēnā ka taea. Ka āwhinatia nuitia te tohunga e whakatau ana mēnā kei te horapa te whero mā te kite i te tā ōrite i te rā tuatoru me te rā whitu i te taha. Whakaahuangia i te māramatanga ōrite, mai i te tawhiti ōrite, kāore he tātari.

Wehenga tohu: māori vs. āwangawanga vs. tākuta-ināianei

te pukupuku o te tā — Ngā keke angiangi, pōuri, papatahi e hanga ana ki runga i tētahi tā whakaora i te maroke o te plasma ki te mata. He māori te pukupuku māmā i waenga i ngā rā tuatoru me te tekau tata; ko ngā pukupuku mātotoru, tūpā, inarā me te heke, kāore.